De donkere kamer van Damokles
Hermans, Willem Frederik
Geplaatst op Zaterdag 04 januari 2003
- Een hoogliterair boek, goed voor de algemene ontwikkeling, leest lekker door, gave clue, spannend, leuk, geweldig, fantastisch, grandioos… Echt iets voor mij dus. De reacties van mensen die het boek gelezen hadden, leidden tot het hoge verwachtingsgehalte dat ik voor het boek nog niet eens gezien te hebben al had.
Ik wist dat het boek zich in de oorlog afspeelde en ik was daarom benieuwd naar het geloofwaardigheidgehalte. Bij oorlogsboeken is het meestal zo, dat het me of erg boeit, of juist helemaal niet omdat het gewoon niet geloofwaardig overkomt.
En dan de titel, wat had die Damokles voor rol in het boek? En de donkere kamer en het fototoestel op de kaft…? Ik dacht in ieder geval alvast één motief te weten: de foto’s. - De hoofdpersoon van het boek is Henri Osewoudt, een jongen met een meisjesgezicht, een hoge stem en blond haar. Hij is de zoon van een sigarenwinkelier uit Voorschoten. Als zijn moeder in een vlaag van waanzin zijn vader vermoordt, wordt hij verder opgevoed door zijn oom Bart Nauta in Amsterdam. Op zijn 18e trouwt hij met zijn foeilelijke nicht Ria en zet de sigarenwinkel van zijn vader voort. Zijn moeder en een theologiestudent Moorlag wonen bij hen in.
Dan breekt de oorlog uit en verandert het saaie, eenvoudige leventje van Osewoudt. Luitenant Dorbeck, die veel op Osewoudt lijkt, maar ook zijn viriele tegenpool is: zwart haar, een bronzen stem, een baard, in militaire dienst (Osewoudt was afgekeurd) en een interessant leven, komt Osewoudts winkeltje binnen en vraagt hem een filmpje te ontwikkelen.
Vanaf dat moment wordt de droom van de eenvoudige, minderwaardige Osewoudt bekend. Zijn droom is Dorbeck, die toch ook zoveel op Osewoudt lijkt dat er in de loop van het verhaal verwarringen ontstaan wie wie is. Osewoudt doet alles wat de verzetsstrijder Dorbeck hem opdraagt: hij pleegt verschillende moorden, vervalst persoonsbewijzen, duikt onder, enz. Osewoudt denkt een verzetsheld te zijn, maar als hij tot slot wordt opgepakt als landverrader, kan hij niet aantonen dat hij onschuldig is. En Dorbeck is onvindbaar.
Aan het eind van het boek begint de verwarring bij de lezer te spelen over de werkelijkheid van Osewoudts droomfiguur Dorbeck. Alle bewijzen voor het bestaan van Dorbeck zijn verdwenen en lijken alleen maar in de fantasie van Osewoudt te hebben gespeeld.
Citaat (pag. 332)
“ - Godverdomme, Dorbeck waar ben je? Vertoon je! Misschien is hij hier in huis. Misschien wordt hij gevangen gehouden in een andere afdeling. Ik zal hem wel weten te vinden. Hij heeft het erop toegelegd dat de Duitsers mij zochten in plaats van hem en nu zit ik gevangen omdat ik gedaan heb wat hij heeft gezegd. Dat is toch niet mogelijk!”
Op een tropisch eiland kan het heel boeiend zijn met iemand te zitten die zo’n fantasie heeft als Osewoudt. Als je een heel bestaan voor jezelf kan vestigen in je gedachten, moet je wel heel bijzonder zijn. De zekerheid dat Dorbeck geheel door Osewoudt bedacht is, is gering. Maar ook de zekerheid dat het niet zo is, is klein. Osewoudt gelooft in ieder geval in datgene wat voor hem waar is. En dat maakt zo’n week voor mij in ieder geval erg interessant.
Citaat (pag. 222)
“ - Wat ben je van plan? Je in vrouwenkleren op straat wagen? Ja, of nee? Dorbecks vuisten begonnen te trillen, verder bewoog hij niet, hij staarde Osewoudt strak aan uit zijn diepgroene ogen.
- Ik ben toch geen wijf? Schreeuwde Osewoudt.”
Nadat Osewoudt in Haarlem een moord voor Dorbeck heeft gepleegd, het meisje Elly in opdracht van Dorbeck geprobeerd heeft te helpen, gearresteerd is in plaats van Dorbeck en vervolgens nóg een moord voor Dorbeck pleegt, vraagt Dorbeck hem ook nog zich te verkleden in vrouwenkleding. Dit is...
Reacties
Nog geen opmerkingen of toevoegingen op dit document geplaatst.
Wil jij een bericht plaatsen dan kan dat door op "post message" te klikken.
Laatst bekeken...
Van 
Meer van deze titel